(Bài viết sau dựa theo tham luận của TS. Lê Thị Minh Tâm, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng An ninh mạng iSPACE, tại Tọa đàm “Năng suất lao động và chuẩn hóa kỹ năng nghề trong lĩnh vực Spa – Thẩm mỹ” tổ chức ngày 27/8/2026).

Sự phát triển của thị trường Spa – Thẩm mỹ đặt ra yêu cầu ngày càng rõ về chất lượng nguồn nhân lực và chuẩn hóa đào tạo. Từ góc nhìn của một cơ sở giáo dục nghề nghiệp đang triển khai hợp tác đào tạo với các trường Beauty Care tại Hàn Quốc, Trường Cao đẳng An ninh mạng iSPACE cho rằng hợp tác quốc tế có thể trở thành một hướng tiếp cận thực tiễn để chuẩn hóa chương trình, phương pháp đào tạo và năng lực nghề.

Theo Cục Thống kê, trong 6 tháng đầu năm 2025, lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên của Việt Nam đạt 53,0 triệu người; tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ đạt 29,0%, tăng 1 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước. Trong lĩnh vực Spa – Thẩm mỹ, hoạt động đào tạo hiện vẫn chủ yếu diễn ra dưới hình thức truyền nghề, trong khi chưa có thống kê đầy đủ về tỷ lệ nhân sự ngành thẩm mỹ được đào tạo tại các cơ sở giáo dục đủ năng lực và được cơ quan có thẩm quyền công nhận.

Mô hình “1+2”: mang chương trình chuẩn Hàn Quốc vào Việt Nam

Trong tham luận của mình, TS. Lê Thị Minh Tâm chọn Hàn Quốc là một đối tác tham chiếu. Bởi đây là quốc gia có hệ thống đào tạo Beauty Care phát triển chất lượng tại châu Á, với các cơ sở giáo dục chuyên sâu về lĩnh vực làm đẹp và chương trình đào tạo gắn liền với thực hành. Khi chương trình đào tạo được kiểm chứng trong môi trường thực hành, khoảng cách giữa kiến thức của người học và năng lực doanh nghiệp cần sẽ có cơ sở để thu hẹp.

Tuy nhiên, hợp tác quốc tế không đơn thuần là đưa một chương trình nước ngoài về Việt Nam. Vấn đề quan trọng hơn là khả năng chuyển giao chương trình, phát triển đội ngũ giảng viên, xây dựng cơ chế công nhận kết quả học tập và duy trì chất lượng đầu ra.

Tại iSPACE, chương trình hợp tác đào tạo ngành Chăm sóc sắc đẹp được triển khai qua hai hình thức.

Thứ nhất là mô hình liên kết đào tạo “1+2”: sinh viên học một năm nền tảng tại iSPACE ở Việt Nam, sau đó chuyển tiếp hai năm tại trường cao đẳng đối tác ở Hàn Quốc và được cấp bằng Cao đẳng chính quy do phía Hàn Quốc công nhận.

Thứ hai là các khóa đào tạo ngắn hạn cấp song chứng chỉ giữa iSPACE và đối tác Hàn Quốc trong lĩnh vực Beauty Care – làm đẹp, dành cho người học có nhu cầu bổ sung kỹ năng nghề mà không theo học toàn bộ chương trình dài hạn.

Các mô hình này tạo cơ sở thực tiễn ban đầu cho việc triển khai hợp tác, công nhận văn bằng và mở rộng lựa chọn học tập cho người học. Tuy nhiên, với mô hình “1+2”, phần đào tạo chuyên sâu vẫn chủ yếu diễn ra tại Hàn Quốc. Việc chuyển giao chương trình, giáo trình và đội ngũ giảng viên về Việt Nam chưa được khai thác tối đa. Điều kiện tài chính và yêu cầu ngoại ngữ, trong đó có TOPIK, cũng là những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận của người học. TS. Lê Thị Minh Tâm đặt ra vấn đề: hợp tác ở mức độ nào để giá trị của hợp tác thực sự đi vào hệ thống đào tạo trong nước.

Trên nền tảng hợp tác đã triển khai, TS. Lê Thị Minh Tâm đề xuất phát triển chương trình đào tạo chính quy ngành Spa – Thẩm mỹ được giảng dạy toàn bộ hoặc phần lớn tại Việt Nam, theo chuẩn chương trình của trường đối tác Hàn Quốc. Mô hình được đề xuất gồm bốn cấu phần chính.

Thứ nhất, chuyển giao chương trình và giáo trình. Khung chương trình và giáo trình gốc từ trường đối tác Hàn Quốc được chuyển giao, sau đó Việt hóa có kiểm soát chất lượng song phương.

Thứ hai, xây dựng đội ngũ giảng viên hỗn hợp Việt – Hàn. Giảng viên cơ hữu iSPACE được đào tạo, bồi dưỡng theo chuẩn Hàn Quốc, kết hợp với giảng viên từ trường đối tác Hàn Quốc tham gia giảng dạy trực tiếp hoặc trực tuyến.

Thứ ba, thiết lập cơ chế công nhận tín chỉ song phương. Người học có thể chuyển tiếp giai đoạn cuối sang Hàn Quốc nếu có nhu cầu, hoặc hoàn thành chương trình tại Việt Nam theo cơ chế được thống nhất giữa các bên.

Thứ tư, đưa thực tập doanh nghiệp trở thành một cấu phần bắt buộc. Sinh viên được thực tập tại các hệ thống Beauty Salon, Spa đối tác trong nước và có thể tham gia thực tập ngắn hạn tại Hàn Quốc theo chương trình phù hợp.

Điểm cốt lõi của đề xuất là chuyển trọng tâm từ mô hình “đưa người học sang Hàn Quốc để học” sang mô hình “đưa chuẩn đào tạo, đội ngũ và cơ chế bảo đảm chất lượng về Việt Nam”, TS. Lê Thị Minh Tâm chia sẻ:

“Cần phát triển chương trình đào tạo chính quy dài hạn chuẩn Hàn Quốc tại Việt Nam thông qua chuyển giao giáo trình gốc, giảng viên hỗn hợp Việt – Hàn, công nhận tín chỉ song phương và thực tập tại các chuỗi viện thẩm mỹ lớn”.

Gắn chuẩn đào tạo quốc tế với nhu cầu thị trường lao động

Chuẩn đào tạo chỉ có ý nghĩa khi được kết nối với yêu cầu của vị trí việc làm và năng lực thực tế mà doanh nghiệp cần. Vì vậy, quá trình xây dựng chuẩn kỹ năng nghề cần có sự tham gia của nhiều chủ thể. Doanh nghiệp cần tham gia từ khâu xác định nhu cầu nhân lực, xây dựng chuẩn đầu ra, góp ý nội dung thực hành, đánh giá và tuyển dụng. Cơ sở giáo dục nghề nghiệp tổ chức đào tạo; chuyên gia tham gia xây dựng tiêu chuẩn và công cụ đánh giá; cơ quan quản lý định hướng và hoàn thiện hành lang pháp lý.

Đối với chương trình hợp tác Việt Nam – Hàn Quốc, yêu cầu này được cụ thể hóa thông qua việc xây dựng khung năng lực cho người học. Các nhóm năng lực được đề xuất gồm kỹ thuật viên chăm sóc da/Esthetics, chuyên viên massage trị liệu – Spa, kỹ thuật viên phun xăm thẩm mỹ và quản lý Spa/Salon. Bên cạnh năng lực chuyên môn là ngoại ngữ chuyên ngành, đạo đức nghề nghiệp và yêu cầu về an toàn, vệ sinh trong dịch vụ tiếp xúc cơ thể. Khung năng lực cần được đối chiếu chính thức với Khung trình độ quốc gia Việt Nam và hệ thống NCS của Hàn Quốc để bảo đảm tính tương thích trong công nhận văn bằng, chứng chỉ song phương.

Nói cách khác, hợp tác quốc tế chỉ là một mắt xích. Để chuẩn hóa kỹ năng nghề, cần một hệ sinh thái trong đó Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp – Chuyên gia cùng tham gia vào những công đoạn khác nhau của quá trình đào tạo và đánh giá.

Hợp tác quốc tế, vì vậy, không được đặt tách rời khỏi bài toán chuẩn hóa trong nước. Từ chuyển giao chương trình, phương pháp đào tạo và phát triển đội ngũ đến kết nối doanh nghiệp, mỗi cấu phần đều hướng đến mục tiêu hình thành năng lực nghề để người học có thể đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động.